Lezing Damià Carbonell Nicolau

Hoofd artistieke zaken De Nationale Opera & Ballet
Berkenrode, 31 augustus 2019, 16’45 – 17’45 uur

Opgetekend door Theo van den Bogaard

 

“ Opera life is not fair”

Damià vat zijn loopbaan samen. Hij begon bij een agentschap dat locale artiesten vertegenwoordigde in en rondom Barcelona. Daarna werd hij assistent van de casting director in Liceu, de opera van Barcelona. Hij klom er op tot hoofd artistieke zaken. Diezelfde functie vervulde hij daarna in Teatro Real te Madrid. Damià kwam recentelijk naar Amsterdam om diezelfde functie te vervullen bij onze Nationale Opera te Amsterdam.

Damià organiseerde in Liceu kameropera’s. Zijn eerste was L’ape musicale, van Lorenzo da Ponte. Hij hoorde een bariton in een auditie en vond hem heel goed. Hij haalde zijn baas over die een hoofdrol te geven. Op de eerste repetitiedag kende hij zijn rol niet goed. Dit was een grote teleurstelling voor Damià omdat hij zich hard had gemaakt voor deze zanger. Hij leerde dat een zanger perfect voorbereid moet zijn op de eerste repetitiedag in tenminste 3 opzichten

1 De rol uit het hoofd kennen

2 perfecte dictie

3 stilistisch voorbereid zijn

Damià zegt dat de dirigent je zal willen “manipuleren”. Daarom is de totale beheersing van de rol zo belangrijk, zodat de artiest mee kan gaan in de wensen van de dirigent

+++++

De ouders van Damià namen hem mee naar de opera in hun woonplaats Barcelona. Hij hoorde voorstellingen met Mirella Freni en Edita Gruberova. Als student hij hij een bijbaantje: reisleider van operareizen. Zo kwam hij in Salzburg, Bayreuth, Parijs en Londen. “Ik zag geweldige voorstellingen. Het is in mijn beroep belangrijk veel voorstellingen te zien”.

+++++

Damià zegt dat het belangrijk is in zijn beroep om begrijpend/gevoelig/sensitief/oplettend te zijn (“sensitive”). Liceu deed Adriana Lecouvreur. In de cast zaten Barbara Frittoli, Roberto Alagna en Dolora Zajick. Hij trof DZ huilend aan in haar garderobe. Hij vroeg wat er aan de hand was. Zij zei “RA probeert mijn voorstelling te ruïneren. Hij draagt zo’n sterk parfum dat ik niet kan zingen. Hij doet dat met opzet om me dwars te zitten”. Damià antwoordde “Geen zorgen. Ik los dit voor je op”. Damià sprak vervolgens met alle castleden persoonlijk. Hij verzocht allen geen enkel parfum te dragen omdat DZ daar allergisch voor zou zijn.

+++++

Operazanger zijn is een loodzwaar beroep. Het publiek verlangt altijd het beste.  Het leven lijkt mooi: hoog inkomen, succes, bravo’s; maar je moet een zeer sterk karakter hebben om dit leven te kunnen leiden. Het is heel  moeilijk een gezin te combineren met het leven van operazanger. Je bent altijd van huis.

+++++

Liceu deed Butterfly. RA belde Damià woedend op. “De letters van mijn naam zijn kleiner dan die van de sopraan op de website”. Damià antwoordde dat die dat zou corrigeren. In dit soort gevallen is het belangrijk juist niet in de lach te schieten maar sensitief te zijn.

+++++

Damià werkt momenteel aan de double bill Cavaleria Rusticana en Pagliacci. De premiere is over een week, in de Nationale Opera. Op de eerste repetitiedag was iedereen er, behalve de ster in de cast. Hij ging als eerste naar de dirigent en regisseur om hen te informeren. Die waren beiden boos op hem. Damià accepteerde dat maar hij kan er natuurlijk helemaal niets aan doen. De regisseur beval hem haar te ontslaan.  Een paar dagen later belde de agent van de beroemde zangeres opnieuw, met de mededeling dat ze opnieuw later zou komen. Toen begon Damià zich zorgen te maken dat ze helemaal niet meer zou komen. In zo’n geval doet hij een standaard truc. Hij liet een medewerkster de zangeres in kwestie persoonlijk bellen. Dus buiten de formele kanalen om. Na dit telefoontje was direct duidelijk dat ze wel degelijk zou komen. Die spanning was er toen af. Ze arriveerde uiteindelijk twee weken te laat.

Damià. “Het is niet eerlijk: één persoon komt te laat terwijl de anderen twee weken keihard gewerkt hebben. Terwijl ik de voorgenerale heb gezien en ik voorspel: deze zangeres zal het meeste applaus krijgen en de beste kritieken. Dat is niet eerlijk. Het publiek en journalisten weten niet dat zij te laat kwamen en veel problemen veroorzaakte. Ik kon haar niet ontslaan; ze is de grootste naam op de affiche, dus ik moet ook die belangen meenemen. “Opera life is not fair””.

+++++

Als je auditiearia’s voorbereidt, moet je die aria’s kiezen waarin je sterke punten naar voren komen. Dus als je goede coloratuur hebt, zing dan coloratuuraria’s.

Einde lezing. Vragen.

Zaal: hoe kunnen jonge zangers jouw aandacht krijgen?

Damià. “E-mail me. Doe een algemene auditie. Schrijf je in voor competities. Houd er wel rekening mee dat die niet altijd fair zijn. José Carreras vloog er uit in de tweede ronde van de Vinas competitie.

Overigens: jullie [ de vijf Jonge Grote Zangers aanwezig, red.] mogen alle vijf auditie doen voor Robin Hood. Die opera gaan we doen in de Nederlandse taal, en die willen we bezetten met uitsluitend Nederlandse zangers”.

Zaal: ik zag dat vorig seizoen de Met, Londen, Parijs, Wenen, alle grote huizen deden Traviata. Ik vroeg me af of dat toeval was of niet. Ik hoorde dat grote huizen prettig vinden, bij uitval, dat ze dan iemand kunnen engageren die die rol in Traviata net ergens anders gezongen heeft. Is dat zo?

Damià: “ik denk het niet. Ik deed de casting voor Traviata in Madrid, dit seizoen, dus 2019/20. We doen 19 voorstellingen. Dat is heel veel. We doen dat om geld te verdienen. We weten absoluut zeker: Traviata verkopen we 19 keer uit. Daarom doen alle grote huizen altijd weer te allergrootste titels; om geld te verdienen. Bij de Nationale Opera spelen overigens dergelijke commerciële redenen een minder grote rol, daarom is de programmering van de Nationale Opera interessanter dan die in Madrid.”

Vraag van een jonge zanger: Ik wil graag weten of er website bestaan waarop ik kan vinden waar welke vacatures zijn voor jonge zangers. Bestaat die?

Damià: Ik vrees van niet. Bij mijn weten gebruikt iedereen in de operawereld Operabase. [daar staan geen vacatures op, red.]